Kripto varlık hizmet sağlayıcıları (KVHS), merkeziyetsiz bir teknolojinin merkezi aktörleri olarak hem kripto varlık piyasasının hem de düzenleyici otoritelerin odağındadır. Sermaye Piyasası Kanunu, bu kuruluşların müşterilerine karşı sorumluluğunu tehlike sorumluluğu esasına bağlamıştır. Doktora çalışmasının MASAK mevzuatı ve karşılaştırmalı hukuk bölümleriyle genişletilmiş hali olan bu eser, KVHS'lerin hukuki sorumluluğunu kripto varlıkların hukuki niteliğinden başlayarak haksız fiil, sözleşme, MASAK mevzuatı ve karşılaştırmalı hukuk boyutlarıyla bir bütün olarak incelemektedir. Çalışmada, yürürlükteki tehlike sorumluluğu rejiminin bütün KVHS faaliyetleri bakımından savunulabilir olmadığı ileri sürülmekte; bunun yerine saklama ve yönetim hizmeti bakımından organizasyon riskinin üstlenilmesine dayalı bir kusursuz sorumluluk modeli, diğer faaliyetler için ise faaliyet türüne göre farklılaşan bir sorumluluk rejimi önerilmektedir. Bu öneri bir kanun metni taslağına dönüştürülmüş ve zorunlu teminat rejimine ilişkin önerilerle tamamlanmıştır. MiCA başta olmak üzere Avrupa Birliği düzenlemeleri ve seçilmiş hukuk düzenleriyle karşılaştırmalı bir bakış da sunan eser, kripto varlık hukuku alanında çalışan akademisyenlere ve uygulamacılara yöneliktir.(ARKA KAPAKTAN)

 

İÇİNDEKİLER

 

GİRİŞ
Konunun Takdimi
Konunun Sınırlandırılması
Çalışmanın Yöntemi
1. Blokzincir Teknolojisi, Kripto Varlıklar ve Kripto Varlıklar Üzerinde Hak Sahipliği
1.1. Blokzincir Teknolojisinin Tarihçesi, Kavramsal Çerçevesi, Özellikleri ve Kullanım Alanları
1.2. Kripto Varlığın Tanımı, Kavramsal Çerçevesi ve Farklı Kripto Varlık Türlerinin Tasnifi
1.3. Türkiye'de Kripto Varlıklara ve KVHS'lere Yönelik Düzenleyici Kurumların Bakış Açısı
1.4. Kripto Varlıkların "Para" Olarak Değerlendirilip Değerlendirilmeyeceği Meselesi
1.5. Kripto Varlıkların Hukuken Eşya Olarak Değerlendirilip Değerlendirilemeyeceği Sorunsalı
1.6. Ara Sonuç

 

2. Karşılaştırmalı Hukuk ve Türk Hukukuna Göre KVHS'lerin Tanımı ve Faaliyetleri
2.1. Türk Hukukunda KVHS'lere Yönelik Genel Değerlendirmeler
2.2. Türk Hukukuna Göre KVHS Tanımı ve Kavramsal Çerçevesi
2.3. Karşılaştırmalı Hukuk ve Doktrin Görüşleri Çerçevesinde KVHS Tanımı ve KVHS Faaliyetleri
2.4. KVHS'lerin Faaliyetlerinin Sermaye Piyasası Mevzuatı Açısından Sınıflandırılması
2.5. İzinsiz KVHS Faaliyeti ve Bu Durumun Hukuki Sonuçları
2.6. MiCA Düzenlemeleri
2.7. Ara Sonuç

 

3. Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Haksız Fiil Sorumluluğu
3.1. Türk Hukukunda Genel İtibarıyla "Sorumluluk" Kavramı, Kusurlu-Kusursuz Sorumluluk Ayrımı ve Kusursuz Sorumluluğun Özel Bir Türü Olarak Tehlike Sorumluluğu
3.2. KVHS'lerin Tehlike Sorumluluğu
3.3. KVHS'lerin Kusur Sorumluluğu
3.4. KVHS'lerin Kusur Sorumluluğu ve Tehlike Sorumluluğunun Yarışması ve/veya Tamamlaması
3.5. KVHS'lerin Kripto Varlık Risklerinin Sigortaya Tabi Olması
3.6. MiCA Açısından KVHS'lerin Sorumluluğu
3.7. Ara Sonuç

 

4. KVHS'lerin Sözleşmesel Sorumluluğu
4.1. Elektronik Sözleşme Kavramı ve KVHS'ler ile Müşterileri Arasında Akdedilen Sözleşmelerin Elektronik Sözleşme Olma Özelliği
4.2. KVHS'ler ile Müşterileri Arasında Akdedilen Sözleşmelerin SerPK Mevzuatı Açısından Değerlendirilmesi
4.3. Platformların ve ICO'ların Müşterileri ile Akdettikleri Sözleşmelerin Hukuki Açıdan Nitelendirilmesi
4.4. KVHS'ler ile Müşterileri Arasındaki Sözleşmenin Tüketici İşlemi Açısından Değerlendirilmesi
4.5. KVHS'lerin Taraf Oldukları Sorumsuzluk Anlaşmaları
4.6. Kripto Varlık Saklama Sözleşmeleri
4.7. Kripto Varlıkların İfası ve Konunun İfa Engelleri Bakımından Değerlendirilmesi
4.8. Ara Sonuç

 

5. Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıların Masak Mevzuatı Açısından Sorumluluğu
5.1. Genel İtibarıyla KVHS'lerin MASAK Mevzuatı Kapsamında Yükümlülükleri ve Sorumlulukları
5.2. Müşterinin Tanınması Yükümlülüğü
5.3. Şüpheli İşlem Bildirim Yükümlülüğü
5.4. Bilgi ve Belge Verme Yükümlülüğü
5.5. Muhafaza ve İbraz Yükümlülüğü
5.6. Devamlı Bilgi Verme Yükümlülüğü
5.7. Genel Olarak Uyum Programı Oluşturma Yükümlülüğü
5.8. Yaptırımlar
5.9. 25 Aralık 2024 Tarihinden İtibaren MASAK Mevzuatındaki Değişiklikler Neticesinde KVHS'lerin Sorumluluğu
5.10. KVHS'lerin MASAK Mevzuatı ile İlgili Sorumluluğunun Özel Hukuk Sorumluluğu ile İlişkisi
5.11. Ara Sonuç

 

6. Karşılaştırmalı Hukuk Açısından KVHS'lerin Sorumluluğu
6.1. Genel Değerlendirmeler
6.2. Uluslararası Kuruluşların KVHS'lere Dair Genel İtibarıyla Bakış Açısı
6.3. Avrupa Birliği Hukukunda KVHS'lerin Sorumluluğu: MiCA ve Tamamlayıcı Düzenlemeler (AMLR, DORA)
6.4. Diğer Bazı Ülkelerdeki Karşılaştırmalı Hukuk Bağlamında Kripto Varlık ve KVHS'lere Yönelik Düzenlemeler
6.5. Ara Sonuç
SONUÇ

 

Genel Değerlendirmeler
Bölümlere Göre Ayrıntılı Değerlendirmeler
KAYNAKÇA