Yapay zeka; ateş, buharlı makineler ya da elektrik gibi hayatımızı kökten değiştiren, belki de en çok değiştirecek icatlardan biri. Öyle ki yalnızca insanın yaptığı işleri yerine getirmekle kalmıyor; öğrenebiliyor, çevresini algılayabiliyor ve giderek daha özerk biçimde karar verebiliyor. Bu özellikleri, yapay zekayı yalnızca yeni bir teknoloji değil, aynı zamanda kendine özgü riskler taşıyan yeni bir ürün kategorisi haline getiriyor. Nitekim geleneksel ürünlerde bir uygunsuzluk söz konusu olduğunda, ürünün güvenli olmamasından doğan zararın üreticiye atfedilmesi görece daha kolayken; davranışı veriye, algoritmaya, öğrenme süreçlerine ve sürekli güncellemelere bağlı olan yapay zeka teknolojilerinde ürünün ne zaman ve hangi koşullarda "uygunsuz" hale geldiğini belirlemek dahi başlı başına bir hukuki sorun teşkil ediyor. "Ürün Sorumluluğu Açısından Yapay Zeka" adlı elinizde tuttuğunuz eser, tam da bu sorundan hareket ederek, sanayi devrinin fiziksel ve statik ürünleri üzerine kurulu geleneksel ürün sorumluluğu anlayışını, yapay zekanın otonom, dinamik ve öngörülemez doğası karşısında yeniden sorguluyor. Eser; ürün, uygunsuzluk, imalatçı, zarar, nedensellik ve ispat yükü gibi temel kavramları yapay zeka özelinde inceleyerek Türk hukukundaki mevcut sorunları ortaya koyuyor ve zarar görenin korunması ile teknolojik yenilikler arasında adil bir denge kurmayı hedefleyen bütüncül bir model öneriyor. Zira yapay zekanın geleceğini yalnızca teknolojik imkanlar tayin etmeyecek, bu teknolojinin yol açtığı risklere hukukun vereceği yanıtlar da şekillendirecektir.(ARKA KAPAKTAN)
İÇİNDEKİLER
GİRİŞ
BİRİNCİ BÖLÜM
YAPAY ZEKA VE ÜRÜN SORUMLULUĞU KAVRAMLARINA GENEL BİR BAKIŞ
I. YAPAY ZEKA
A. Tanımı
B. Tarihsel Gelişimi
C. Çalışma Mantığı
D. Türleri
E. Hukuki Niteliği
II. ÜRÜN SORUMLULUĞU
A. Tanımı ve Tarihsel Gelişimi
B. Hukuki Niteliği
C. Ürün Güvenliği ve Ürün Sorumluluğu Arasındaki İlişki(sizlik)
III. YAPAY ZEKA VE ÜRÜN SORUMLULUĞU AÇISINDAN YASAL DURUM
A. Yapay Zeka Açısından Yasal Durum
B. Ürün Sorumluluğu Açısından Yasal Durum
C. Türk Hukukunda Yasal Durum
İKİNCİ BÖLÜM
YAPAY ZEKA BAĞLAMINDA ÜRÜN SORUMLULUĞU REJİMİ
I. SORUMLULUĞUN NESNESİ
A. Ürün Kavramı
B. Yapay Zekanın Durumu
II. SORUMLULUĞUN ÖZNESİ
A. Genel Olarak
B. İmalatçı
C. Yapay Zeka Bakımından İmalatçı Kavramı
D. İthalatçı
E. Dağıtıcı
III. SORUMLULUĞUN UNSURLARI
A. Uygunsuzluk
B. Zarar
C. Nedensellik Bağı ve İspat Yükü
IV. SORUMLULUĞUN BAŞLANGIÇ ZAMANI
A. Genel Olarak
B. AB Hukukunda Terminolojik Dönüşüm
C. Türk Ürün Sorumluluğu Rejiminde Piyasaya Arz Kavramı
D. Yapay Zekanın Piyasaya Arzı
V. SORUMLULUKTAN KURTULMA SEBEPLERİ
A. Genel Olarak
B. 7223 Sayılı ÜGTDK'da Öngörülen Savunmalar
C. 7223 Sayılı ÜGTDK'da Öngörülmeyen Savunmalar
VI. ZAMANAŞIMI
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
TÜRK ÜRÜN SORUMLULUĞU REJİMİNDE YAPAY ZEKA TEKNOLOJİLERİ BAKIMINDAN MEVCUT DURUMUN ANALİZİ VE REGÜLASYON ÖNERİLERİ
I. GENEL OLARAK
II. ÜRÜN TANIMININ DARLIĞI
A. Sorun: 7223 Sayılı Kanun'daki Ürün Tanımının Darlığı ve Dijital Unsurların Hariç Tutulması
B. Çözüm: Ürün Kavramının Genişletilmesi ve Dinamik Ürün Yaklaşımı
III. UYGUNSUZLUK KAVRAMININ BELİRSİZLİĞİ
A. Sorun: 7223 Sayılı Kanun'daki Uygunsuzluk Kavramının Belirsizliği
B. Çözüm: Üründen Beklenen Güvenliğin Tespiti İçin Yeni Kriterler Öngörülmesi
IV. İMALAT KAVRAMININ YETERSİZLİĞİ
A. Sorun: İmalat Kavramının Yapay Zeka Sistemlerinin Oluşturulma Sürecini Karşılamaması
B. Çözüm: İmalat Kavramının Dijital Üretim Süreçlerini Kapsayacak Şekilde Genişletilmesi
V. SORUMLU KİŞİLERİN KAPSAMININ YETERSİZLİĞİ
A. Sorun: 7223 Sayılı Kanun'daki Sorumlu Kişilerin Kapsamının Yetersizliği
B. Çözüm: Sorumlu Kişilerin Kapsamının Genişletilmesi
VI. ZARAR KAVRAMININ KAPSAMININ YETERSİZLİĞİ
A. Sorun: Yapay Zeka Kaynaklı Zararların Kapsamının 7223 Sayılı Kanun'da Sayılanlarla Sınırlı Olmaması
B. Çözüm: Zarar Kavramının Kapsamının Genişletilmesi
VII. NEDENSELLİK BAĞI KURULMASININ ZORLUĞU VE İSPAT YÜKÜNE İLİŞKİN PROBLEMLER
A. Sorun: Yapay Zeka Sistemlerinde Nedensellik Bağının Kurulmasını Zorlaştıran Faktörler
B. Sorun: İspat Yükünün Zarar Görende Olması
C. Çözüm: Yapay Zeka Kaynaklı Zararlar Bakımından Nedensellik Bağının ve İspat Yükünün Yeniden Yorumlanması
VIII. TÜRK HUKUKU İÇİN GENEL REGÜLASYON MODELİ ÖNERİSİ
SONUÇ
KAYNAKÇA