Bu çalışmada modern özel mülkiyet anlayışı eleştirel bir bakışla ele alınmaktadır. Özel mülkiyetin tarihsel olarak nasıl kurulduğu, hangi düşünsel kabuller üzerinden meşrulaştırıldığı ve zamanla hukuk düzeni içinde doğal ve zorunlu bir kurum olarak nasıl kabul gördüğü incelenmekte; toprak mülkiyetinin dönüşümü, Çitleme Hareketleri'nden günümüzde yeni çitlemeler biçiminde devam eden mülksüzleştirme süreçlerine uzanan bir hat üzerinden ele alınmaktadır. Bu süreçte hukukun mülkiyet ilişkilerini kurma, koruma ve yeniden üretme konusundaki rolü sorgulanmaktadır. Müşterekler yaklaşımı ise mülkiyetin, hakların ve toplumsal ilişkilerin başka türlü kurulabileceğini gösteren kuramsal bir zemin olarak değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda çalışma, özel mülkiyete ilişkin yerleşik kabulleri tarihsel, felsefi ve hukuki boyutlarıyla yeniden düşünmeyi ve müşterekler yaklaşımının hukuk kuramı bakımından taşıdığı dönüştürücü potansiyeli görünür kılmayı hedeflemektedir.(ARKA KAPAKTAN)

 

İÇİNDEKİLER

 

GİRİŞ
BİRİNCİ BÖLÜM
MÜŞTEREKLERDEN ÖZEL MÜLKİYETE TOPRAK MÜLKİYETİNİN TARİHİ, HUKUKİ VE POLİTİK GELİŞİMİ
1.1. Toprağın Anlamı, Kapsamı ve Tarihselliği
1.2. Kapitalizm Öncesi Toprak Mülkiyeti
1.2.1. Başlangıç toplumlarında toprak mülkiyeti
1.2.2. Servetin kaynağı olarak toprak: Antik Yunan'da toprak mülkiyeti
1.2.3. Özel mülkiyetin hukukla korunması: Roma Hukukunda toprak mülkiyeti
1.3. Toprak Mülkiyetinin "Büyük Dönüşüm"ü: Kapitalizm ve Toprak Mülkiyeti
1.3.1. "Müştereklerin Çitlenmesi" ve kapitalizmin doğuşu
1.3.2. Kolonyalizm, uluslararası hukuk ve toprağın temellükü
1.3.3. 21. yüzyılda büyük ölçekli toprak temellükleri: Kalkınma imkanı mı, gasp mı?

 

İKİNCİ BÖLÜM
MÜŞTEREKLER YAKLAŞIMI PERSPEKTİFİNDEN ÖZEL MÜLKİYET İDEOLOJİSİNİN FELSEFİ TEMELLERİ
2.1. İdeolojik Bir Kavram Olarak Özel Mülkiyet
2.1.1. "İdeoloji" kavramı
2.1.2. Hukuk ideolojisi ve özel mülkiyet
2.2. Özel Mülkiyet İdeolojisinin Felsefi Temelleri
2.2.1. Bilim ve hukukta epistemolojik kırılma: Bilimsel Devrim ve Aydınlanma Düşüncesi
2.2.2. Liberal bireycilik ve liberal öznenin kuruluşunda özel mülkiyetin rolü
2.2.3. "Büyük Kırılma": Özel mülkiyetin doğal bir hak olarak ortaya çıkması
2.2.4. Birey, özel mülkiyet ve devlet ilişkisi: Siyasi iktidarın sınırı olarak özel mülkiyet
2.2.5. Özel mülkiyetin cinsiyetlendirilmiş ontolojisi

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
ÖZEL MÜLKİYET HUKUKUNDAN MÜŞTEREKLERİN HUKUK KURAMINA DOĞRU: TOPRAK MÜLKİYETİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
3.1. Müştereklere İlişkin Kavramsal ve Kuramsal Çerçeve
3.1.1. Gerçekten bir trajedi mi?: Garrett Hardin'den Elinor Ostrom'a müşterekler
3.1.2. Müştereklere ilişkin klasik yaklaşım: Elinor Ostrom
3.1.3. Müştereklerden "müşterekleştirme"ye: Bir toplumsal ilişki ve politik ilke olarak "müşterek/ler"
3.1.4. Müştereklere ilişkin feminist ve ekolojik yaklaşımlar
3.2. Adalet, Etik ve İnsan Hakları Kapsamında Bir Müşterek Olarak Toprak
3.2.1. Mekansal adalet, ekolojik adalet ve toprak etiği kapsamında müşterekler
3.2.2. Toprak mülkiyetinin hukuk kuramı içinde yeniden inşası: Uluslararası hukuktan yerel toplumsal hareketlere müşterekler
3.2.3. Toprağa hak temelli bir yaklaşım: "Toprak hakkı" mücadelesi
3.3. Müşterekler Hukuk Kuramı Üzerine Bir Değerlendirme
3.3.1. Müştereklerin içsel gerilimleri ve sınırları
3.3.2. Hukukun kaynağı olarak müştereklerin/müşterekleştirmenin imkanı
3.3.3. Müştereklerin hukuk kuramının temel ilkeleri: Bir sentez denemesi
SONUÇ

 

KAYNAKÇA
DİZİN