Bu çalışma, yabancı gerçek kişilerin miras hakkını, yabancılar hukuku ile milletlerarası özel hukukun kesişiminde ortaya çıkan hukuki sorunlar çerçevesinde ele almaktadır. İncelemenin başlangıç noktasını miras hakkının kendisi oluşturmaktadır. Bu doğrultuda öncelikle miras hakkının kavramsal ve tarihsel temelleri, hukuki niteliği, mülkiyet hakkı ve aile kurumuyla ilişkisi ortaya konulmakta; ardından hakkın birbirini tamamlayan iki görünümü olan mirasbırakanın ölüme bağlı tasarruf özgürlüğü ile mirasçının mirasın intikaline ilişkin hukuki konumu Türk hukuku bakımından incelenmektedir. Bu temel üzerinde yabancı kavramı ve gerçek kişi yabancıların Türk hukukundaki farklı statüleri ele alınmakta; eşitlik, karşılıklılık, en çok gözetilen ulus kaydı, mukabele-i bilmisil ve kazanılmış haklara saygı gibi yabancılar hukukuna hakim esasların miras hakkı bakımından taşıdığı anlam ortaya konulmaktadır. Çalışmanın devamında miras hakkının iki yönlü yapısı, yabancılık unsuru taşıyan miras ilişkileri bakımından ayrı ayrı değerlendirilmektedir. Yabancı mirasbırakan yönünden ölüme bağlı tasarruf özgürlüğünün milletlerarası özel hukuk boyutu; yabancı mirasçı yönünden ise Türkiye'de bulunan tereke malvarlığı değerleri üzerinde hak kazanmasına ve bu hakları kullanmasına etki eden yabancılar hukuku rejimi ile mirasın intikaline ilişkin kanunlar ihtilafı meseleleri incelenmektedir. Böylece çalışma, yabancı gerçek kişinin miras hakkını yalnızca mirasçı olabilme meselesiyle sınırlamamakta; mirasbırakanın ölüm sonrasına yönelen iradesinden mirasçının tereke üzerindeki hakları kazanmasına ve kullanmasına kadar uzanan hukuki süreci, yabancılar hukuku ile milletlerarası özel hukukun birbirinden farklı fakat birbiriyle kesişen müdahale alanlarını dikkate alarak incelemektedir.(ARKA KAPAKTAN)
İÇİNDEKİLER
GİRİŞ
BİRİNCİ BÖLÜM
MİRAS HAKKINA İLİŞKİN KAVRAMSAL ÇERÇEVE
I. MİRAS VE MİRAS HAKKI KAVRAMLARI
A. MİRAS KAVRAMI VE MİRAS HUKUKUNUN KONUSU
B. MİRAS HAKKI KAVRAMI VE TANIMI
II. MİRAS HAKKININ TARİHSEL GELİŞİMİ
III. MİRAS HAKKININ HUKUKİ NİTELİĞİ
A. MİRAS HAKKININ TEMEL HAK OLARAK KORUNMASI
B. MEDENİ BİR HAK OLARAK MİRAS HAKKI
IV. MİRAS HAKKININ DİĞER HAK VE KURUMLARLA İLİŞKİSİ
A. MİRAS HAKKININ MALVARLIKSAL YÖNÜ: MÜLKİYET HAKKIYLA OLAN İLİŞKİSİ
B. MİRAS HAKKININ AİLEVİ YÖNÜ: AİLE KURUMUYLA İLİŞKİSİ
V. MİRAS HAKKININ KAPSAMI
A. MİRAS HAKKININ KAPSAMININ BELİRSİZLİĞİ SORUNU VE MİRAS HAKKININ KAPSAMININ BELİRLENMESİNDE İLERİ SÜRÜLEN GÖRÜŞLER
B. MİRAS HAKKININ MİRASBIRAKAN YÖNÜNDEN GÖRÜNÜMÜ: ÖLÜME BAĞLI TASARRUF ÖZGÜRLÜĞÜ
C. MİRAS HAKKININ MİRASÇI YÖNÜNDEN GÖRÜNÜMÜ: MİRAS İNTİKALİ
İKİNCİ BÖLÜM
YABANCI KAVRAMI VE TÜRK HUKUKUNDA YABANCILARIN MİRAS HAKKININ SÜJESİ OLMASI
I. YABANCI KAVRAMI
A. YABANCI KAVRAMINA İLİŞKİN YAKLAŞIMLAR
B. TÜRK HUKUKUNDA YABANCI KAVRAMI
C. GERÇEK KİŞİ YABANCILARA TANINAN STATÜLER
II. YABANCILARIN MİRAS HAKKINDAN YARARLANMASINA İLİŞKİN GENEL ESASLAR
A. EŞİTLİK ESASI
B. KARŞILIKLILIK ESASI
C. EN ÇOK GÖZETİLEN ULUS KAYDI
D. MUKABELE-İ BİLMİSİL (KARŞI İŞLEM) ESASI
E. KAZANILMIŞ HAKLARA SAYGI ESASI
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
MİRAS HAKKININ YABANCI MİRASBIRAKAN YÖNÜNDEN GÖRÜNÜMÜ: ÖLÜME BAĞLI TASARRUF ÖZGÜRLÜĞÜ
I. YABANCI MİRASBIRAKANIN ÖLÜME BAĞLI TASARRUF ÖZGÜRLÜĞÜNÜN HUKUKİ ÇERÇEVESİ
II. KANUNLAR İHTİLAFI HUKUKU BAKIMINDAN ÖLÜME BAĞLI TASARRUF ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN TEMEL MESELELER
A. YABANCILIK UNSURU
B. VASIFLANDIRMA
C. ÖN MESELE
D. ATIF
III. ÖLÜME BAĞLI TASARRUF ÖZGÜRLÜĞÜNÜN KAPSAMINDAKİ MESELELERE UYGULANACAK HUKUKUN TESPİTİ
A. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFUN ESASI VE HÜKÜMLERİNE UYGULANACAK HUKUK
B. ÖLÜME BAĞLI TASARRUF EHLİYETİNE UYGULANACAK HUKUK
C. ÖLÜME BAĞLI TASARRUFLARIN ŞEKLİNE UYGULANACAK HUKUK
IV. YETKİLİ YABANCI HUKUKUN UYGULANMASI VE TÜRK HUKUKUNUN MÜDAHALE MEKANİZMALARI
A. KAMU DÜZENİ MÜDAHALESİ
B. KANUNA KARŞI HİLE
C. DOĞRUDAN UYGULANAN KURALLAR
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
MİRAS HAKKININ YABANCI MİRASÇI YÖNÜNDEN GÖRÜNÜMÜ: MİRASIN İNTİKALİ
I. YABANCI MİRASÇININ TEREKE MALVARLIĞI DEĞERLERİ BAKIMINDAN TABİ OLDUĞU YABANCILAR HUKUKU REJİMİ
A. TÜRKİYE'DE BULUNAN TAŞINMAZLAR BAKIMINDAN YABANCI MİRASÇININ HUKUKİ DURUMU
B. TÜRKİYE'DE BULUNAN TAŞINMAZLAR DIŞINDAKİ MALVARLIĞI DEĞERLERİ HAKKINDA YABANCI MİRASÇININ HUKUKİ DURUMU
II. KANUNLAR İHTİLAFI KURALLARI DAHİLİNDE YABANCI MİRASÇININ MİRAS İNTİKALİ
A. KANUNLAR İHTİLAFI HUKUKU BAKIMINDAN MİRASIN İNTİKALİNE İLİŞKİN TEMEL MESELELER
B. MİRASÇILIK SIFATI VE MİRAS PAYLARININ BELİRLENMESİNE UYGULANACAK HUKUK
C. MİRASÇILIK BELGESİNİN DÜZENLENMESİNE UYGULANACAK HUKUK
D. MİRASÇISIZ TEREKEYE İLİŞKİN ÖZEL DÜZENLEME
E. MİRASIN AÇILMASI SEBEPLERİNE VE İKTİSABINA UYGULANACAK HUKUK
F. MÖHUK m. 20(1) İLE m. 20(2)'NİN BİRLİKTE UYGULANMASININ YABANCI MİRASÇI BAKIMINDAN SONUÇLARI
G. MÖHUK m. 20 İLE YABANCILAR HUKUKUNDAN KAYNAKLANAN SINIRLAMALAR ARASINDAKİ İLİŞKİ
H. YETKİLİ YABANCI HUKUKUN UYGULANMASI VE TÜRK HUKUKUNUN MÜDAHALE MEKANİZMALARI
SONUÇ
KAYNAKÇA