7251 sayılı Kanun ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda 353. maddesinin 1. fıkrasının a bendinin 6. alt bendinde önemli ve tartışmalı bir değişiklik yapılmıştır. Kanun koyucu, "hiç" delil toplamaması veya toplanan delilleri "hiç" değerlendirmemesi şeklindeki ifadeyi, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde "önemli" delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması şeklinde değiştirmiştir. Ayrıca ilgili maddeye, "talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması" halinde de gönderme kararı verilebileceği eklenmiştir. Kitabın ilk baskısında değişen hükmün yanlış uygulanmasının, istinafları birer küçük temyize dönüştürebileceği tehlikesini belirtmiştik. Maalesef zamanla bölge adliye mahkemelerinin mümkün olduğunca dosyalara kendileri bakmak yerine ilk dereceye geri gönderme arayışına girmiştir. 7251 sayılı Kanunla yapılan değişiklik ve düzenlemeyi eleştirsek de, tekrar bir kanun değişikliği önermiyoruz. Zira yeni kanun değişiklikleri yeni sorunları beraberinde getirmektedir. Yapılan değişiklik doğru anlaşılır, doğru yorumlanır, doğru uygulanırsa muhtemel sakıncalar bertaraf edilebilir. Bu çalışmada, doğru bulmadığımız kanun değişikliği sonrası, değiştirilen hükmün ne şekilde anlaşılması ve yorumlanması gerektiğine ilişkin temel kriterleri ortaya koyarak ve diğer hukuk sistemlerinden de yararlanarak doğru bir şekilde uygulanmasına yardımcı olmayı amaçlamaktayız. Umarız doğru bir yorum ve uygulama ile hüküm, istinafın ve hükmün amacına uygun şekilde istenen sonucu doğurur.(ARKA KAPAKTAN)
İÇİNDEKİLER
GİRİŞ VE SORUN
I. İSTİNAFIN AMACI VE İSTİNAF İNCELEMESİNİN TEMEL ÖZELLİKLERİ
A. İstinafın Genel Olarak Amacı
B. İstinaf İncelemesinin Özellikleri ve Kapsamı
1. İstinaf İncelemesinin Temel Özellikleri ve Konu Bakımından Önemi
2. İstinafın Temyizden Farkı
C. Dar ve Geniş İstinafın Anlamı ve Ülkemizdeki Sistem
1. Genel Olarak Dar ve Geniş İstinafın Çerçevesi
2. İstinaf Sisteminin Konumuz Bakımından Değerlendirilmesi
II. GENEL OLARAK İSTİNAF İNCELEMESİ SONUNDA VERİLEBİLECEK KARARLAR
III. İSTİNAFIN DOSYAYI İLK DERECEYE GÖNDERME KARARI ve BU KARARIN ÖZELLİKLERİ
A. Gönderme Kararının Anlamı
B. Gönderme Kararının Kapsamı ve Sonucu
C. Dereceli Yargılama Hakkı ve Gönderme Kararı
1. Genel Olarak Dereceli Yargılama Hakkı ve Çerçevesi
2. Dereceli Yargılama Hakkının Konumuz Bakımından Değerlendirilmesi
D. Gönderme Kararının Yargılama İlkeleri ile İlişkisi
1. Doğrudanlık İlkesi ve Gönderme Kararı
2. Hukuki Dinlenilme Hakkı ve Gönderme Kararı
3. Usul Ekonomisi ve Gönderme Kararı
4. Kanuni Hakim-Tabii Hakim İlkesi ve Gönderme Kararı
IV. 7251 SAYILI KANUN DEĞİŞİKLİĞİNİN ORTAYA ÇIKARDIĞI DURUM VE KONUYLA İLGİLİ TARTIŞMALAR
A. Kanunda Yapılan Değişikliğin Çerçevesi ve Amacına Genel Bakış
B. Delillerin Toplanmaması ve Değerlendirilmemesi Hakkında 7251 sayılı Kanunla Yapılan Değişiklikle İlgili Tartışma ve Değerlendirmeler
V. DELİLLERİN YETERİNCE TOPLANMAMASI VE DEĞERLENDİRİLMEMESİ KONUSUNDA YAPILACAK İNCELEMENİN ANLAMI, İÇERİĞİ VE DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR
A. Genel Olarak
B. 7251 Sayılı Kanun Değişikliğinden Önce Delillerin Toplanması ve Değerlendirilmesindeki Hata ve Eksikliğe İlişkin İstinaf Denetiminin Çerçevesi
C. Karşılaştırmalı Hukukta Durum
D. 7251 Sayılı Kanun Değişikliği Çerçevesinde Önemli Delillerin Toplanmaması veya Değerlendirilmemesinin Anlamı ve Bu Konudaki İstinaf Denetiminin Çerçevesi
1. Delillerin Önemli Ölçüde Toplanmamasının ve Değerlendirilmemesinin Anlamı
2. Uyuşmazlığın Çözümünde Etkili Olacak Ölçüde Önemli Delillerin Toplanmaması veya Değerlendirilmemesi Konusunda İstinafın Değerlendirme ve Takdir Sınırları ile Vermesi Gereken Karar
VI. TALEPLERİN "ÖNEMLİ" KISMI HAKKINDA KARAR VERİLMEMİŞ OLMASI
A. Talepler Hakkında Karar Verilmemesinin İstinaf İncelemesine Konu Edilmesi ve Hükmün Tamamlanması ile Bağlantısı
B. Taleplerin "Önemli" Kısmı Hakkında Karar Verilmemiş Olmasına İlişkin Değerlendirmede Esas Alınacak Kriterler
C. Anayasa Mahkemesinin 16.12.2021 Tarihli Kararı ve Mahkemenin Bu Konudaki Tutarlı Olmayan Tavrı
SONUÇ VE DEĞERLENDİRME:
İstinafların Küçük Temyize Dönüşmesi ve Buna Engel Olmanın Yolu
KAYNAKÇA