Havacılık tarihi, hava aracı kazaları sonucunda yaşanan kayıplar ve bu kazalardan çıkarılan dersler ile doludur. Bu tarihin yapı taşlarından sayılabilecek olan Ankara'da meydana gelen 1963 tarihli MEA 265, 1988 yılında PA 103'nın havada patlatılması ile gerçekleşen Lockerbie faciası, Amerika'da gerçekleştirilen 9/11 saldırıları gibi kazalar, sadece hava aracında bulunan yolcu ve mürettebatın değil hava aracında bulunmayan kişilerin de zarar görmesine neden olmuştur. Hava aracı kazalarının sonucunda ortaya çıkan tüm bu zararlar da hukukun, havacılık ile ilgilenmesini zorunlu kılar. Elinizdeki bu çalışma, temeline hava aracı kazası nedeni ile hava aracında bulunmayan diğer bir ifade ile üçüncü kişilerin uğradıkları zararlardan doğan sorumluluğunu almakla birlikte hava aracına ilişkin bilgiler de içerir. Bu inceleme, gerek mukayeseli hukuk gerekse uluslararası düzenlemelere yer verilerek Türk Sivil Havacılık Kanunu ile Türk Borçlar Kanunu'nda yer alan sorumluluk hukuku hükümleri başta olmak üzere konuya ilişkin tüm mevzuatı kapsar.(ARKA KAPAKTAN)

 

İÇİNDEKİLER

 

GİRİŞ
BİRİNCİ BÖLÜM
SİVİL HAVA ARACI
1. HAVA ARACI KAVRAMI, ÖZELLİKLERİ VE TÜRLERİ
1.1. HAVA ARACI KAVRAMI
1.2. HAVA ARACININ TAŞINIR NİTELİĞİ
1.3. HAVA ARAÇLARININ UNSURLARI
1.4. SİVİL HAVA ARACI DEVLET HAVA ARACI AYRIMI
1.5. SİVİL HAVA ARACI TÜRLERİ
2. HAVA ARACI SİCİLİ
2.1. GENEL OLARAK
2.2. TÜRK HAVA ARACI SİCİLİ
2.3. TÜRK HAVA ARACI SİCİLİNİN KAPSAMI

 

İKİNCİ BÖLÜM
HAVA ARACININ NEDEN OLDUĞU YERYÜZÜ ZARARLARINDAN SORUMLULUK
1. ULUSAL DÜZENLEMELERDE SORUMLULUĞUN DAYANAĞI VE TEMEL GÖRÜŞLER
2. MUKAYESELİ HUKUK
2.1. BİRLEŞİK KRALLIK HUKUKU
2.2. AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ HUKUKU
2.3. İTALYAN HUKUKU
2.4. FRANSIZ HUKUKU
2.5. ALMAN HUKUKU
2.6. KANADA HUKUKU
2.7. HOLLANDA HUKUKU
3. ULUSLARARASI HUKUK
3.1. 1933 TARİHLİ ROMA KONVANSİYONU
3.2. 1938 TARİHLİ BRÜKSEL PROTOKOLÜ
3.3. 1952 TARİHLİ ROMA KONVANSİYONU
3.4. 1978 TARİHLİ MONTREAL PROTOKOLÜ
3.5. 2009 TARİHLİ MONTREAL KONVANSİYONLARI

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
TÜRK HUKUKU'NDA HAVA ARACI KAZASINDA İŞLETENİN SORUMLULUĞU
1. SORUMLULUK TÜRLERİNİN SINIFLANDIRILMASI
1.1. GENEL OLARAK
1.2. TEHLİKE SORUMLULUĞUNUN ÖZEL KANUNLARLA YA DA GENEL BİR KURAL İLE DÜZENLENMESİ
2. TÜRK BORÇLAR KANUNU'NDA HAVA ARACI KAZASINDA İŞLETENİN TEHLİKE SORUMLULUĞU
2.1. TEHLİKE SORUMLULUĞU KAVRAMI
2.2. GENEL TEHLİKE SORUMLULUĞUNUN HUKUKİ DAYANAĞI
2.3. TEHLİKE SORUMLULUĞUNUN OLGULARI
2.4. TEHLİKEDEN SORUMLU KİŞİ
3. TÜRK SİVİL HAVACILIK KANUNUNDA HAVA ARACI KAZASINDAN İŞLETENİN SORUMLULUĞU
3.1. ÖZEL TEHLİKE SORUMLULUĞUNUN HUKUKİ DAYANAĞI
3.2. SORUMLULUĞU DOĞURAN OLGU: ÜÇÜNCÜ KİŞİNİN HAVA ARACI KAZASI SEBEBİYLE ZARAR GÖRMESİ HAVA ARACININ KULLANILMASI
3.3. HAVA ARACI KAZASINDAN DOĞAN ZARARIN BELİRLENMESİ
3.4. ZARAR GÖREN: ÜÇÜNCÜ KİŞİ
3.5. ZARAR İLE HAVA ARACININ KULLANILMASI ARASINDA NEDENSELLİK BAĞI
3.6. HAVA ARACININ KULLANILMASINDAN DOĞAN ZARARDA HUKUKA AYKIRILIK BAĞI
3.7. SORUMLU KİŞİLER
4. İŞLETENLERİN BİRLİKTE SORUMLULUĞU
4.1. BİRLİKTE SORUMLULUK TÜRLERİ
4.2. MÜTESELSİL SORUMLULUKTA DIŞ İLİŞKİ
4.3. MÜTESELSİL SORUMLULUKTA İÇ İLİŞKİ
5. HAVA ARACI İŞLETENİNİN SİGORTA YÜKÜMLÜLÜĞÜ
5.1. ÜÇÜNCÜ ŞAHIS MALİ SORUMLULUK SİGORTASI
5.2. EK SİGORTA YÜKÜMLÜLÜĞÜ

 

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
HAVA ARACI İŞLETENİNİN SORUMLU OLDUĞU ZARARIN TAZMİNİ
1. TAZMİNAT MİKTARININ BELİRLENMESİ
1.1. MADDİ TAZMİNATIN BELİRLENMESİ VE İNDİRİLMESİ
1.2. MADDİ TAZMİNAT TÜRLERİ
1.3. MANEVİ TAZMİNATIN HESAPLANMASI
1.4. MANEVİ TAZMİNAT TÜRLERİ
2. TAZMİNAT DAVALARI VE ZAMANAŞIMI
2.1. TAZMİNAT DAVALARININ TARAFLARI
2.2. TAZMİNAT DAVALARINDA YETKİLİ VE GÖREVLİ MAHKEME
2.3. TAZMİNAT DAVALARINDA ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
2.4. BİRLİKTE SORUMLULUKTA RÜCU İSTEMİNDE ZAMANAŞIMI SÜRELERİ
3. CEZA YARGILAMASININ TAZMİNAT DAVALARINA ETKİLERİ
SONUÇ

 

KAYNAKÇA